Pyłek bylicy
Jeśli w sierpniu zmagasz się z katarem, kichaniem lub swędzeniem oczu, winowajcą może być pyłek bylicy. Uczulenie na bylicę jest w Polsce trzecią najczęstszą przyczyną alergii sezonowej, zaraz po pyłkach traw i brzozy. To niepozorny, powszechnie występujący chwast odpowiadający za większość objawów pyłkowicy w okresie późnoletnim. Co ciekawe, alergia na pyłki bylicy może również wywoływać uczulenie po zjedzeniu niektórych warzyw i owoców.
Uczulenie na bylicę – jak rozpoznać objawy alergii?
Reakcja alergiczna na pyłek bylicy jest charakterystyczna, ale często mylona z przeziębieniem. W prawidłowym rozpoznaniu istotny jest czas występowania i specyfika symptomów.
Typowe objawy pyłkowicy
Najczęstsze objawy alergii na bylicę to klasyczna pyłkowica, czyli sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa oraz spojówek. Dolegliwość objawia się przede wszystkim:
- napadowym kichaniem,
- wodnistym, obfitym katarem,
- uczuciem zatkanego nosa,
- intensywnym swędzeniem nosa i oczu,
- zaczerwienieniem i łzawieniem spojówek.
Powyższe przypadłości nasilają się przede wszystkim w suche i wietrzne dni, kiedy stężenie pyłku bylicy w powietrzu jest najwyższe.
Czy alergia na bylicę powoduje kaszel i nasila objawy astmy?
Tak, u osób szczególnie wrażliwych lub chorujących na astmę, wysokie stężenie pyłku bylicy może wywoływać objawy ze strony dolnych dróg oddechowych. Należą do nich suchy, męczący kaszel, uczucie duszności czy świszczący oddech. Pyłek bylicy jest uznawany za istotny czynnik zaostrzający objawy astmy pyłkowej.
Kiedy pyli bylica?
Kluczem do radzenia sobie z alergią jest wiedza o tym, kiedy występuje pyłek bylicy. Znajomość kalendarza pylenia pozwala lepiej przygotować się na trudny okres i zminimalizować ekspozycję na alergen.
Pylenie bylicy w lipcu i sierpniu – kluczowe miesiące dla alergików
Okres pylenia bylicy w Polsce rozpoczyna się zazwyczaj w drugiej połowie lipca. Największe zagrożenie dla alergików przypada jednak na przełom lipca i sierpnia, kiedy to roślina pyli najintensywniej.
Szczyt pylenia bylicy – kiedy stężenie pyłków w powietrzu jest najwyższe?
Szczyt pylenia bylicy przypada na trzecią dekadę lipca oraz pierwszą i drugą dekadę sierpnia. Właśnie wtedy w powietrzu unoszą się największe ilości ziaren pyłku, a alergicy odczuwają najbardziej nasilone objawy. W miastach notuje się nawet do 15 dni z bardzo wysokim stężeniem alergenu (powyżej 70 ziaren w metrze sześciennym).
O jakiej porze dnia pyli bylica najintensywniej?
Najwyższe stężenia pyłku bylicy obserwuje się w ciepłe i suche dni. Warto wiedzieć, o jakiej porze dnia stężenie pyłku bylicy jest najwyższe – na terenach podmiejskich jest to zazwyczaj między 10:00 a 15:00, natomiast w centrach miast pyłki docierają z opóźnieniem, a szczyt przypada na godziny 14:00-19:00.
Do kiedy pyli bylica i kiedy można odetchnąć z ulgą?
Pylenie bylicy trwa zazwyczaj do końca sierpnia, choć przy sprzyjającej pogodzie pojedyncze ziarna pyłku mogą utrzymywać się w powietrzu nawet do połowy września.
Reakcje krzyżowe bylicy – czego unikać w diecie?
Jednym z najbardziej zaskakujących aspektów alergii na pyłki bylicy są reakcje krzyżowe. Oznacza to, że układ odpornościowy może mylić białka alergenowe pyłku z podobnymi białkami obecnymi w niektórych produktach spożywczych.
Z czym krzyżuje się pyłek bylicy? Lista produktów spożywczych
Osoby uczulone na bylicę powinny zwrócić szczególną uwagę na swoją dietę, zwłaszcza w sezonie pylenia. Reakcje krzyżowe bylicy najczęściej dotyczą surowych warzyw z rodziny selerowatych, niektórych owoców oraz ziół i przypraw.
Alergia krzyżowa bylica-seler – najczęstsze połączenie
U osób z alergią na bylicę można zaobserwować tzw. zespół alergii jamy ustnej (OAS). To reakcja, która pojawia się po spożyciu niektórych surowych warzyw, owoców lub przypraw. Typowe objawy to mrowienie, swędzenie oraz lekki obrzęk warg, języka i gardła.
Najlepiej udokumentowana i najczęściej występująca jest alergia krzyżowa bylica-seler. Uczuleniowcy po spożyciu surowego selera mogą doświadczyć objawów zespołu OAS. Warto pamiętać, że seler jest częstym składnikiem mieszanek przyprawowych i gotowych zup.
Owoce, warzywa i zioła, na które warto uważać
Poza selerem, na liście produktów, których należy unikać przy alergii na bylicę, znajdują się m.in.:
- Warzywa: marchew, pietruszka, kolendra, koper włoski,
- Owoce: jabłko, mango, melon,
- Zioła i przyprawy: rumianek, pieprz, papryka, anyż, kminek, gałka muszkatołowa, cynamon.
Bylica – jak wygląda i gdzie rośnie?
Wiedza o tym, jak wygląda i gdzie rośnie bylica, jest przydatna w unikaniu bezpośredniego kontaktu. Chwast należy do rodziny astrowatych, a w Polsce występuje kilka gatunków.
Bylica pospolita (Artemisia vulgaris) – charakterystyka i miejsca występowania
Głównym źródłem alergenów jest bylica pospolita (Artemisia vulgaris). To roślina wieloletnia, osiągająca do 120 cm wysokości. Ma charakterystyczną, czerwonawą i rozgałęzioną łodygę. Liście są pierzaste, z wierzchu ciemnozielone, a od spodu pokryte białawym kutnerem. Chwast jest niezwykle powszechny – obecny na polach, ugorach, w ogrodach, przy drogach, na nasypach kolejowych i śmietniskach.
Czy bylica piołun i estragon również silnie uczulają?
Inne gatunki, takie jak bylica piołun (wykorzystywana do produkcji absyntu) lub bylica estragon (popularna przyprawa), również wytwarzają pyłek. Jednak ze względu na znacznie mniejszą skalę występowania, znaczenie obu roślin w alergologii jest marginalne w porównaniu do wszechobecnej bylicy pospolitej.
Alergeny pyłku bylicy i diagnostyka uczulenia
Za reakcję alergiczną odpowiadają specyficzne białka zawarte w ziarnach pyłku. Identyfikacja białek pozwala na precyzyjną diagnostykę.
Główne alergeny pyłku bylicy – co uczula? (Art v 1)
Głównym i najważniejszym alergenem pyłku bylicy jest glikoproteina Art v 1. W dużej mierze odpowiada za reakcje krzyżowe z alergenami pokarmowymi. Inne istotne alergeny pyłku bylicy to m.in. Art v 2 i Art v 3.
Jak potwierdzić alergię? Dostępne badania i testy
Jeśli podejrzewasz u siebie uczulenie, warto skonsultować się z alergologiem. Podstawowe badania na alergię na bylicę to punktowe testy skórne oraz oznaczenie stężenia przeciwciał IgE swoistych dla alergenów pyłku bylicy we krwi.
Walka z alergią sezonową to nie tylko leczenie objawów, ale także edukacja. Wiedza, jakie inne alergeny unoszą się w powietrzu, może być ważna. Na naszym blogu znajdziesz również szczegółowe informacje o m.in. pyłkach traw, brzozy i olszy, które pomogą Ci kompleksowo zadbać o zdrowie.
Pyłek bylicy – najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jak długo pyli bylica w Polsce?
Pylenie bylicy trwa zazwyczaj od połowy lipca do końca sierpnia, a przy ciepłej jesieni nawet do połowy września. Okres największego pylenia to przełom lipca i sierpnia.
Jakie są główne objawy uczulenia na pyłek bylicy?
Główne objawy to katar sienny (kichanie, wodnista wydzielina z nosa), zapalenie spojówek (swędzenie, łzawienie, zaczerwienienie oczu). U niektórych osób mogą wystąpić też objawy zespołu alergii jamy ustnej po zjedzeniu określonych produktów.
Czego nie jeść przy alergii na bylicę?
Zaleca się unikanie surowego selera, marchwi, jabłek, a także niektórych ziół i przypraw, takich jak rumianek, pieprz, papryka, anyż czy kminek, z powodu ryzyka wystąpienia reakcji krzyżowych.
Co pomaga na alergię na bylicę?
Podstawą jest unikanie ekspozycji na pyłki. W leczeniu objawowym stosuje się leki przeciwhistaminowe, glikokortykosteroidy donosowe i krople do oczu. Skuteczną metodą leczenia przyczynowego jest immunoterapia swoista (odczulanie), którą dobiera lekarz alergolog.
Czy pyłek bylicy jest widoczny gołym okiem?
Nie, pojedyncze ziarna pyłku są mikroskopijnej wielkości i niewidoczne gołym okiem. Dopiero w dużej masie, np. jako żółty osad na powierzchniach w okresie intensywnego pylenia, stają się widoczne.
ŹRÓDŁA:
- Bousquet, J., Khaltaev, N., Cruz, A. A., et al. (2008). Allergic Rhinitis and its Impact on Asthma (ARIA).
- Weryszko-Chmielewska, Z. Balwierz. (2006). Pyłek roślin w aeroplanktonie różnych regionów Polski. Katedra i Zakład Farmakognozji z Pracownią Roślin Leczniczych Wydziału Farmaceutycznego Akademii Medycznej im. Prof. Feliksa Skubiszewskiego Lublin
- Panaszek, W. Szmagierewski. (2017). Zespół alergii jamy ustnej. Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych Geriatrii i Alergologii AM we Wrocławiu
- Cardona, World Allergy Organization (WAO). (2020). Anaphylaxis Guidance. Cardona et al. World Allergy Organization Journal (2020).
- Kruszewski, M. Kowalski, M. Kulus (red.). (2012). STANDARDY W ALERGOLOGII. Polskie Towarzystwo Alergologiczne.
- Arcimowicz, K. Niemczyk. (2015). Najnowsze trendy w leczeniu alergicznego nieżytu nosa. Katedra i Klinika Otolaryngologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny.
